16 Pomorska Dywizja Zmechanizowana
9 Brygada Kawalerii Pancernej 15 Giżycka Brygada Zmechanizowana 20 Bartoszycka Brygada Zmechanizowana 13 Pułk Przeciwlotniczy 16 Pułk Artylerii 14 Pułk Artylerii Przeciwpancernej 16 Batalion Dowodzenia 16 Batalion Remontowy 16 Batalion Saperów 16 Batalion Zaopatrzenia 3 Batalion Rozpoznawczy 16 Kompania Chemiczna
16 Pomorska Dywizja Zmechanizowana
20 Bartoszycka Brygada Zmechanizowana

JW 1248

20 Brygada Zmechanizowana
11-200 Bartoszyce
ul. Wojska Polskiego 4

Tel. 089 762 74 44
CA MON 327 444

Jednostki 16 PDZ

20 Bartoszycka Brygada Zmechanizowana

W 1994 roku na bazie 75 Ośrodka Materiałowo - Technicznego została sformowana 20 Brygada Zmechanizowana. Minister Obrony Narodowej z dniem 15 lipca 1995 roku polecił:

I. 20 Brygadzie Zmechanizowanej przyjąć dziedzictwo i z honorem kontynuować tradycje:

  • 2 Dywizji Litewsko- Białoruskiej 1918-1920
  • 20 Dywizji Piechoty w składzie:
  • 79 Białostockiego, a następnie Słonimskiego Pułku Strzelców im. Lwa Sapiechy 1918-1944
  • 80 Nowogródzkiego Pułku Strzelców 1919-1944
  • 78 Słuckiego Pułku Strzelców 1920-1944
  • 20 Pułku Artylerii Lekkiej 1920-1939

II. 20 Brygadzie Zmechanizowanej przyjąć nazwę "BARTOSZYCKA" oraz imię Hetmana Wincentego Gosiewskiego.

III. Doroczne święto obchodzić w dniu 3 września.

Przyjmując 15 lipca 1995 roku dziedzictwo tradycji tych formacji Wojska Polskiego 20 Bartoszycka Brygada Zmechanizowana im. Hetmana Wincentego Gosiewskiego stała się spadkobiercami czynu zbrojnego i bohaterstwa poprzedników walczących o niepodległość i granice Rzeczypospolitej w wojnie polsko - bolszewickiej w 1920 roku w obronie niepodległości we wrześniu 1939 roku i konspiracji w Armii Krajowej do lata 1944 roku.

Dzieje Brygady rozpoczyna 79 Białostocki Pułk Strzelców, który utworzony został 16 grudnia 1918 roku w Łapach k. Białegostoku.

Kolejną jednostką był sformowany 11 lipca 1919 roku w Lidzie 80 Nowogródzki Pułk Strzelców. W składnie 2 Dywizji Litewsko- Białoruskich wszedł do walki już jesienią 1919 roku i brał udział w ofensywie na Mińsk i Słuck.

W dniach 14-15 sierpnia żołnierze Pułku bronili stolicy bijąc się krwawo pod Radzyminem. Po zwycięskiej "Bitwie Warszawskiej" pułk wziął udział w "bitwie nad Niemnem" zdobywając przedmieścia Grodna.

Na kartach historii 20 Bartoszyckiej Brygady Zmechanizowanej zapisaliśmy także dokonania żołnierzy 78 Słuckiego Pułku Strzelców sformowanego na przełomie lat 1919 - 1920 w Baranowicach. 

Wsparcie dywizji stanowił 20 Pułk Artylerii Polowej formowany od 5 kwietnia w Wołkowysku, a jego chrztem bojowym stały się walki stoczone w obronie Warszawy, w rejonie Radymina w dniach od 13 do 15 sierpnia .

Po zakończeniu działań bojowych w 1920 roku pułki 20 Dywizji Piechoty zostały rozlokowane w Baranowicach 78 PP, w Słoninie 80 PP i 20 PAL w Prnżowie.

W 1939 roku zapisane zostały kolejne rozdziały w dziejach 20 Dywizji Piechoty. Zmobilizowana w trybie alarmowym już w marcu dywizja skierowana została w rejon Mławy dla osłony Warszawy z kierunku Prus Wschodnich. 1 września spadło na nią uderzenie kilku dywizji.

armii niemieckiej. Przez trzy dni żołnierze 20 Dywizji Zmechanizowanej dowodzonej przez płk dypl. Wilhelma Linkę- Lawicza powstrzymywali wroga.

Szlak bojowy i bohaterska postawa, męstwo i poświęcenie żołnierzy 20 Dywizji Piechoty, jej piękne i chlubne tradycje stały się wzorem w codziennej służbie ich następców - młodych żołnierskich pokoleń w szeregach 20 Bartoszyckiej Brygady Zmechanizowanej.

W skład brygady wchodzą: dowództwo, sztab, logistyka, pododdziały brygady wojska zmechanizowane i pancerne, rozpoznania, artylerii nadziemnej i plot oraz logistycznego zabezpieczenia działań. Do lutego 1999 w etacie brygady funkcjonował batalion szkolny, w którym szkolono działonowych- operatorów, kierowców-mechaników i dowództwo drużyn BWP.

Brygada była wyróżniona w 1997 i 1998 roku przez Dowódcę Warszawskiego Okręgu Wojskowego a w 1999roku przez Dowódcę Pomorskiego Okręgu Wojskowego.

W dniu 18 lipca 2000 roku na podstawie decyzji wyższych przełożonych 20 Bartoszycka Brygada Zmechanizowana im. Hetmana Wincentego Gosiewskiego przeszła w podporządkowanie z 15 Warmińsko-Mazurskiej Dywizji Zmechanizowanej im. Króla Władysława Jagiełły do 16 Pomorskiej Dywizji Zmechanizowanej im. Króla Kazimierza Jagiellończyka.

20 Bartoszycka Brygada Zmechanizowana stacjonuje w Garnizonie Bartoszyce. Swoje święto obchodzi 3 września.

Dowódca jednostki

gen. bryg. Leszek Surawski

Gen. bryg. Leszek Surawski, urodzony 18.07.1960 r. w Gołdapi, mieni się synem ziemi zambrowskiej, do którego to Zambrowa przeniosła się Jego rodzina, gdy miał lat 2. W Zambrowie podjął naukę w szkole podstawowej by kontynuować ją następnie w Technikum Mechanizacji Rolnictwa w Lubiejewie k. Ostrowi Mazowieckiej.

W latach 1980 - 1984 podjął studia jako podchorąży Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Zmechanizowanych im. Tadeusza Kościuszki we Wrocławiu, po czym rozpoczął w 1984 służbę na stanowisku dowódcy plutonu, w 75pz 15DZ. Opuszczając Bartoszyce w roku 1990 był dowódcą 1 batalionu piechoty zmotoryzowanej. Stąd, kierowany chęcią doskonalenia rzemiosła wojskowego, trafił do Akademii Obrony Narodowej (1990 - 1992), po ukończeniu której podjął dalszą służbę w sztabie 1DZ jako Komendant Stanowiska Dowodzenia, starszy oficer operacyjny która pełnił do roku 1994. W tym czasie został oddelegowany, w latach 1993 - 1994 jako członek grupy przygotowawczej mającej na celu stworzenie brygady zmechanizowanej w Siedlcach. Z Siedlcami związał się również na kolejne 5 lata. Pełnił w tutejszej brygadzie funkcje szefa szkolenia - zastępcy dowódcy 9BZ, następnie szefa sztabu - zastępcy dowódcy 9BZ. W 1998 roku wojskowe losy pokierowały oficera w rejon Warmii i Mazur. Przez kolejne 3 lata osiadł w Olsztynie, gdzie w sztabie 15 DZ pełnił obowiązki szefa wydziału - zastępcy szefa szkolenia 15DZ. Po rozwiązaniu olsztyńskiej 15 Dywizji im. Króla Władysława Jagiełły, od roku 2001 do roku 2002 służbę pełnił jako szef wydziału planowania G-2/ 1Korpusu Zmechanizowanego w Bydgoszczy.

W latach 2002 - 2005 był szefem wydziału operacyjnego G-3 16DZ. W tym czasie spędził 7 miesięcy jako oficer sztabu III Zmiany Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Iraku, pełniąc obowiązki zastępcy szefa sztabu Wielonarodowej Dywizji ds. operacyjnych. Po powrocie do kraju, został skierowany w latach 2005 - 2006 do Akademii Obrony Narodowej celem dalszego kształcenia w Podyplomowym Studium Operacyjno-Strategicznym. Po jego ukończeniu został wyznaczony na stanowisko zastępcy dowódcy 2BZ/12DZ w Budowie. Na Pojezierzu Drawskim, które bardzo polubił służył jednak krótko, do roku 2007, by ponownie trafić do Akademii Obrony Narodowej na Podyplomowe Studium Polityki Obronnej. Po jego ukończeniu, w dniu 14.08.2008r. objął dowodzenie 20 Bartoszycką Brygadą Zmechanizowaną. Gen. bryg. Leszek Surawski, oddając się w pełni służbie, znalazł też siły i czas by doskonalić wiedzę w dziedzinach cywilnych. W roku 1999 ukończył Podyplomowe Studia Służby Cywilnej Administracji Publicznej Zarządzania Jednostkami Terenowymi oraz Rozwoju Regionalnego i Lokalnego Uniwersytetu Podlaskiego.

W nielicznych wolnych chwilach z przyjemnością oddaje się wędkarstwu, ogląda dobrą piłkę nożną i choć zdawać się może, że człowiek taki serce musi mieć z kamienia, wraca do poezji, którą zainteresował się jeszcze w czasach studenckich kiedy to należał do Teatru Poezji.W związku z wyznaczeniem na nowe stanowisko w dniu 11.06.2010 r. generał Surawski przekazał obowiązki dowódcy 20BZ pułkownikowi Dariuszowi Górniakowi.


Dowódcy jednostki
  • 1994-1998 - płk dypl. Wiesław Zabielski
  • 1999-2002 - płk dypl. Andrzej Cygan
  • 2002-2005 - gen.bryg. Ryszard Jabłoński
  • 2005-2007 - gen.bryg. Grzegorz Buszka
  • 2007-2008 - p.o. płk dypl. Sławomir Rudkowski
  • 2008-2010 - gen. bryg. Leszek Surawski
  • 2010-____ - p.o. płk Dariusz Górniak
Patron jednostki

Hetman Wincenty Gosiewski

Wincenty Aleksander Korwin Gosiewski , herbu ślepowron , syn Aleksandra i Ewy z Paców, urodził się około 1620 roku w rodzinie szlacheckiej osiadłej na Litwie , a wywodzącej się z miejscowości Gosie pod Zambrowem . Ojciec jego, wojewoda smoleński, dyplomata i żołnierz , zapewnił synowi wszechstronne wykształcenie. Lata młodzieńcze spędził Gosiewski na naukach w Wilnie, gdzie ukończył Akademię posiadającą przywileje analogiczne do Akademii Krakowskiej, nadane przez króla Stefana Batorego. Następnie wyjechał na dalsze nauki za granicę. Studiował w Wiedniu, Rzymie i Padwie.

Interesował się sprawami prawno-politycznymi oraz najnowszymi pracami teoretycznymi dotyczącymi wojska. Po powrocie do kraju zwrócił na siebie uwagę króla Władysława IV, "który go naprzód w liczbie dworzan swych umieścił, a potem stolnikiem litewskim mianował". Szybko zyskał dużą popularność wśród szlachty. W czasie konwokacji generalskiej warszawskiej w 1648 roku był komisarzem Litwy do rady wojennej regimentarzy. Jako stolnik wielki litewski podpisał dokument elekcyjny Jana Kazimierza. Służbę wojskową w polu rozpoczął w 1648 roku jako dowódca pułku jazdy, walcząc pod dowództwem hetmana polnego litewskiego Janusza Radziwiłła. W końcu lipca 1649 rozbił w bitwie pod Lojowem wojska kozackie. Następnie uwolnił Czersk od oblężenia. W 1650 roku został obrany marszałkiem sejmu.

W lutym 1651 roku król mianował Gosiewskiego generałem artylerii litewskiej. Brał udział w kampanii 1651 roku na Polesiu. Pod Czarnobylem pobił kozackich pułkowników Antonowa i Adamowicza. Był komisarzem strony polskiej w rokowaniach , które doprowadziły do ugody białocerkiewnej. We wrześniu 1652 roku mianowany został podskarbim wielkim litewskim. Dwa lata póżniej otrzymał po Januszu Radziwille buławę polną litewską. W lutym i w marcu 1655 roku hetman Gosiewski brał udział w oblężeniu Mohylewa, sprawnie dowodząc podległą sobie dywizją. W czasie wojny ze Szwecją odegrał Gosiewski poważną rolę polityczną i wojskową. Był zwolennikiem koncepcji ścisłego porozumienia Rzeczypospolitej z Rosją przeciw wspólnemu wrogowi - Szwecji. Jemu właśnie przypisuje się projekt powołania cara na tron polski po Janie Kazimierzu. W roku 1655 , gdy rozpoczął się najazd szwedzki na Polskę , Gosiewski przebywał na Litwie w otoczeniu hetmana Janusza Radziwiłła.

Jako jeden z nielicznych przeciwstawił się jego proszwedzkiej polityce. Próbował zmontować front walki przeciwko niemu i Szwedom w oparciu o pomoc rosyjską. Został jednak uwięziony przez Radziwiłła. Przekazany Szwedom, osądzony był w Kiejdanach, skąd przewieziono go do Królewca jako więżnia stanu pod opiekę elektora brandenburskiego Fryderyka Wilhelma. Nawet w niewoli nie zaniechał działalności politycznej. Dzięki jego zabiegom chorągwie wojska pod dowództwem Koniecpolskiego , które przeszły uprzednio na stronę szwedzką , opuściły wrogie szeregi i przeszły na stronę prawowitego króla. Dowiedziawszy się o zamierzeniach Karola Gustawa uwięzienia go w Szwecji - Gosiewski uciekł wiosną 1656 roku na Litwę, gdzie przystąpił do organizowania akcji powstańczej. W krótkim czasie zorganizował własnym kosztem kilka chorągwi, którymi niezwłocznie podjął walkę. W czerwcu Gosiewski ze swymi chorągwiami przybył pod Warszawę obleganą już przez wojska polskie.

Był jednym z komisarzy królewskich przejmujących stolicę z rąk szwedzkich. Brał udział w oblężeniu Tykocina, potem w trzydniowej bitwie pod Warszawą, zakończonej niepowodzeniem strony polskiej i ponownym zajęciem stolicy przez Szwedów. Następnie zgodnie z decyzją króla i rady wojennej otrzymał odpowiedzialne zadanie przeniesienia działań wojennych do Prus Książęcych i na Litwę w celu odciągnięcia elektora od Szwedów. Korzystał z pomocy Tatarów pod dowództwem Subchana Ghazi-agi. 8 października 1656 roku dowodził bitwą pod Prostkami, zadając druzgocącą klęskę wojskom brandenbursko-szwedzkim. W bitwie tej wziął do niewoli księcia Bogusława Radziwiłła walczącego po stronie szwedzkiej. Po przekazaniu księcia Bogusława w ręce Michała Radziwiłła Tatarzy opuścili Gosiewskiego i odeszli na Krym. 22 października pod Filipowem Gosiewski odniósł porażkę od połączonych sił szwedzko-brandenburskich dowodzonych przez feldmarszałka Stenbocka.

Działania wojenne hetmana Gosiewskiego w Prusach, a zwłaszcza niszczycielskie zagony tatarskie, wywołały popłoch i w znacznym stopniu przyczyniły się do zmiany polityki elektora brandenburskiego wobec Rzeczypospolitej. W listopadzie 1656 roku Gosiewski zawarł w Wierzbołowie trzymiesięczny rozejm z elektorem. Jako komisarz królewski doprowadził w sierpniu 1657 roku do zawieszenia broni, a następnie do traktatów w Walawie i Bydgoszczy. Po zawarciu pokoju z elektorem Gosiewski przeszedł na Inflanty i Żmudź, gdzie skutecznie zwalczał Szwedów. W styczniu 1658 roku oblegał nawet daleką Parnawę. Na podkreślenie zasługuje fakt, że prowadząc działania wojenne w Inflantach, własnym kosztem utrzymywał dość liczne wojska, nie dopuszczając do konfiskat i rabunku miejscowej ludności, którą starał się zjednać dla Polski.

We wrześniu 1658 roku Gosiewski wchodził w skład polskiej delegacji na rokowania z Rosją. Brak postępów w przeprowadzonych rozmowach doprowadził do obustronnej demonstracji zbrojnej. Podczas jazdy do Wilna, gdzie miały się odbyć dalsze rokowania, został niespodziewanie zaatakowany przez wojska carskie pod Werkami koło Wilna i wzięty do niewoli, w której przebywał trzy i pół roku. Więziony w Moskwie zajmował się tłumaczeniem dzieł francuskich na język polski oraz pisaniem różnych prac. Jedno z tych tłumaczeń pt. Zwierciadło nikomu nie pochlebiające ukazało się drukiem w 1665 roku w Wilnie. Mimo przebywania w niewoli cieszył się hetman Gosiewski dużą popularnością i szacunkiem w kraju. Potwierdzały to uchwały sejmowe oraz rezolucje wojsk litewskich. W 1661 roku sejm ponownie wybrał Gosiewskiego (mimo jego pobytu w niewoli) w skład delegacji prowadzącej rokowania z carem, a wojsko uwolniło jego dobra od utrzymywania oddziałów wojskowych i innych ciężarów. Dzięki staraniom przyjaciół w kwietniu 1662 roku Gosiewski zwolniony został z niewoli moskiewskiej i powrócił do kraju. Jako rekompensatę za doznane w niewoli krzywdy król nadał Gosiewskiemu Kiejdany.

Gosiewski stał się rzecznikiem elekcji vivente rege (wybór następcy tronu za życia króla), do której dążyła partia dworska. Na polecenie króla dążył do rozwiązania "Związku święconego" zawiązanego przez wojska, które wypowiedziały posłuszeństwo królowi. W lipcu 1662 roku przybył do Wilna na układy z wojskiem litewskim. W ich rezultacie marszałek "Związku święconego" Kazimierz Żeromski przyjął linię postępowania Gosiewskiego. Aby nie dopuścić do porozumienia i rozwiązania konfederacji, wicemarszałek tego związku, Konstanty Kotowski, na podstawie fałszywych oskarżeń spowodował aresztowanie i śmierć Kazimierza Żeromskiego, a następnie zamordowanie Gosiewskiego 29 listopada 1662 r. śmierć hetmana Gosiewskiego wstrząsnęła całą Rzeczpospolitą. Powszechnie uznano Gosiewskiego za bohatera i męczennika sprawy publicznej. Główni sprawcy, z Kotowskim na czele, zostali skazani w dwa lata później przez sejm na karę śmierci i wyrok wykonano. Dowodem uznania dla Gosiewskiego było zajęcie się przez sejm losem jego żony i trojga dzieci. Przedwczesna tragiczna śmierć tego utalentowanego polityka i żołnierza, będącego jedną z ciekawszych i zagadkowych postaci tamtych czasów, nie pozwoliła na całkowite spełnienie pokładanych w nim nadziei.